കത്തുകള്‍
ഇ.പി രാജഗോപാലന്‍ . ഡോ കെ എന്‍ പണിക്കര്‍ . എം കേളപ്പന്‍ . എം ആര്‍ അനില്‍കുമാര്‍ . ഹരിശങ്കര്‍ കര്‍ത്ത . മോഹന്‍ലാല്‍ . എന്‍ വി അജിത്ത് . വന്ദന കൃഷ്ണ . കെ പി രമേഷ് . എ മനോജ് . എ എന്‍ രവീന്ദ്രദാസ് . സാബു ജോസ് . പി രാജീവ് . നര്‍ഗീസ് ഷിഹാബ് . സീതാറാം യച്ചൂരി . ഡോ. പി മോഹന്‍ ദാസ് . ഡോ. പി. എസ്. ഷാജഹാന്‍ . യു എ ഖാദര്‍ . റാം കുമാര്‍ . കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാര്‍ . സുഗതകുമാരി . അശോകന്‍ ചരുവില്‍ . രഞ്ജിത്ത് ശ്രീധര്‍ . മണിലാല്‍ . പിണറായി വിജയന്‍ . ഇ.പി രാജഗോപാലന്‍ . ഡോ കെ എന്‍ പണിക്കര്‍ . എം കേളപ്പന്‍ . എം ആര്‍ അനില്‍കുമാര്‍ . ഹരിശങ്കര്‍ കര്‍ത്ത . മോഹന്‍ലാല്‍ . എന്‍ വി അജിത്ത് . വന്ദന കൃഷ്ണ . കെ പി രമേഷ് . എ മനോജ് . എ എന്‍ രവീന്ദ്രദാസ് . സാബു ജോസ് . പി രാജീവ് . നര്‍ഗീസ് ഷിഹാബ് . സീതാറാം യച്ചൂരി . ഡോ. പി മോഹന്‍ ദാസ് . ഡോ. പി. എസ്. ഷാജഹാന്‍ . യു എ ഖാദര്‍ . റാം കുമാര്‍ . കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാര്‍ . സുഗതകുമാരി . അശോകന്‍ ചരുവില്‍ . രഞ്ജിത്ത് ശ്രീധര്‍ . മണിലാല്‍ . പിണറായി വിജയന്‍ . ഇ.പി രാജഗോപാലന്‍ . ഡോ കെ എന്‍ പണിക്കര്‍ . എം കേളപ്പന്‍ . എം ആര്‍ അനില്‍കുമാര്‍ . ഹരിശങ്കര്‍ കര്‍ത്ത . മോഹന്‍ലാല്‍ . എന്‍ വി അജിത്ത് . വന്ദന കൃഷ്ണ . കെ പി രമേഷ് . എ മനോജ് . എ എന്‍ രവീന്ദ്രദാസ് . സാബു ജോസ് . പി രാജീവ് . നര്‍ഗീസ് ഷിഹാബ് . സീതാറാം യച്ചൂരി . ഡോ. പി മോഹന്‍ ദാസ് . ഡോ. പി. എസ്. ഷാജഹാന്‍ . യു എ ഖാദര്‍ . റാം കുമാര്‍ . കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാര്‍ . സുഗതകുമാരി . അശോകന്‍ ചരുവില്‍ . രഞ്ജിത്ത് ശ്രീധര്‍ . മണിലാല്‍ . പിണറായി വിജയന്‍ . ഇ.പി രാജഗോപാലന്‍ . ഡോ കെ എന്‍ പണിക്കര്‍ . എം കേളപ്പന്‍ . എം ആര്‍ അനില്‍കുമാര്‍ . ഹരിശങ്കര്‍ കര്‍ത്ത . മോഹന്‍ലാല്‍ . എന്‍ വി അജിത്ത് . വന്ദന കൃഷ്ണ . കെ പി രമേഷ് . എ മനോജ് . എ എന്‍ രവീന്ദ്രദാസ് . സാബു ജോസ് . പി രാജീവ് . നര്‍ഗീസ് ഷിഹാബ് . സീതാറാം യച്ചൂരി . ഡോ. പി മോഹന്‍ ദാസ് . ഡോ. പി. എസ്. ഷാജഹാന്‍ . യു എ ഖാദര്‍ . റാം കുമാര്‍ . കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാര്‍ . സുഗതകുമാരി . അശോകന്‍ ചരുവില്‍ . രഞ്ജിത്ത് ശ്രീധര്‍ . മണിലാല്‍ . പിണറായി വിജയന്‍ . ഇ.പി രാജഗോപാലന്‍ . ഡോ കെ എന്‍ പണിക്കര്‍ . എം കേളപ്പന്‍ . എം ആര്‍ അനില്‍കുമാര്‍ . ഹരിശങ്കര്‍ കര്‍ത്ത . മോഹന്‍ലാല്‍ . എന്‍ വി അജിത്ത് . വന്ദന കൃഷ്ണ . കെ പി രമേഷ് . എ മനോജ് . എ എന്‍ രവീന്ദ്രദാസ് . സാബു ജോസ് . പി രാജീവ് . നര്‍ഗീസ് ഷിഹാബ് . സീതാറാം യച്ചൂരി . ഡോ. പി മോഹന്‍ ദാസ് . ഡോ. പി. എസ്. ഷാജഹാന്‍ . യു എ ഖാദര്‍ . റാം കുമാര്‍ . കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാര്‍ . സുഗതകുമാരി . അശോകന്‍ ചരുവില്‍ . രഞ്ജിത്ത് ശ്രീധര്‍ . മണിലാല്‍ . പിണറായി വിജയന്‍ . ഇ.പി രാജഗോപാലന്‍ . ഡോ കെ എന്‍ പണിക്കര്‍ . എം കേളപ്പന്‍ . എം ആര്‍ അനില്‍കുമാര്‍ . ഹരിശങ്കര്‍ കര്‍ത്ത . മോഹന്‍ലാല്‍ . എന്‍ വി അജിത്ത് . വന്ദന കൃഷ്ണ . കെ പി രമേഷ് . എ മനോജ് . എ എന്‍ രവീന്ദ്രദാസ് . സാബു ജോസ് . പി രാജീവ് . നര്‍ഗീസ് ഷിഹാബ് . സീതാറാം യച്ചൂരി . ഡോ. പി മോഹന്‍ ദാസ് . ഡോ. പി. എസ്. ഷാജഹാന്‍ . യു എ ഖാദര്‍ . റാം കുമാര്‍ . കുരീപ്പുഴ ശ്രീകുമാര്‍ . സുഗതകുമാരി . അശോകന്‍ ചരുവില്‍ . രഞ്ജിത്ത് ശ്രീധര്‍ . മണിലാല്‍ . പിണറായി വിജയന്‍ .

ഉമിത്തീയില്‍ വിരിഞ്ഞ സിനിമകള്‍

പ്രിയനന്ദനന്‍ / പ്രീജിത്ത് രാജ്

g
 

ജീവിതത്തെ പരാജയം എന്നും വിജയം എന്നും വിലയിരുത്തുന്നത് ഓരോരുത്തരുടെ കാഴ്ചപ്പാടിലാണ്. ചിലര്‍ക്ക് പണം കുന്നുകൂട്ടുന്നതാണ് ജീവിതത്തിന്റെ വിജയം. എന്റെ ജീവിതത്തില്‍ സംഭവിച്ചതൊന്നും അത്ഭുതങ്ങളല്ല. എന്നെ സംബന്ധിച്ച് അത്ഭുതങ്ങളായി ഒന്നുമില്ല. ഏതൊരു സത്യസായി ബാബക്കും ഒരു സ്വര്‍ണമാല അന്തരീക്ഷത്തില്‍ നിന്ന് എടുത്തുകൊടുക്കാം. ആ മാല പണിയുന്നതിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ട് മനസ്സിലാക്കിയവന് അതില്‍ അത്ഭുതം ദര്‍ശിക്കാന്‍ സാധിക്കില്ല. സ്വര്‍ണകമ്പി അടിച്ച് നീട്ടി, വിളക്കി ഒത്തിരി ഒത്തിരി ബുദ്ധിമുട്ടി പണിഞ്ഞാണ് മാലയുണ്ടാവുന്നത്. അത്തരം ബുദ്ധിമുട്ടുകളിലൂടെ മാലകളുണ്ടാക്കിയവനാണ് ഞാന്‍.

ത്രകാലം ജീവിക്കുന്നു എന്നതിനുമപ്പുറം എന്തിനുവേണ്ടി ജീവിക്കുന്നു എന്നതിന് ഉത്തരം തേടുന്നതായിരുന്നു പ്രിയനന്ദനന്റെ ജീവിതം. നട്ടെല്ലുയര്‍ത്തി ജീവിതത്തിന്റെ കറുത്തപ്രതലങ്ങളിലൂടെ നടന്ന പച്ച മനുഷ്യനെന്നാണ് പ്രിയന്‍ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്. അക്ഷരങ്ങളെ വല്ലാതെ സ്നേഹിച്ചിരുന്ന ബാല്യത്തില്‍, പഠിപ്പ് നിര്‍ത്തല്ലേ മോനെ.. എന്ന ടീച്ചറിന്റെ കണ്ണീരിനെക്കാളുപ്പ് വീട്ടിലെ വിശക്കുന്ന ജീവിതത്തിനുണ്ട് എന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ പ്രിയന്‍. ഏഴില്‍ പഠിക്കുമ്പോള്‍ ക്ളാസുമുറിയില്‍ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന അറിവ് പ്രിയന്‍ വേണ്ടെന്ന് വെച്ചു. ഓട്ടുകമ്പനിയില്‍ കപ്പും സോസറുമുണ്ടാക്കുന്നതിനൊപ്പം പ്രിയന്‍ വായനയുടെ പുതിയ മേച്ചില്‍പ്പുറങ്ങളെയും കീഴടക്കി. ജീവിതത്തിന്റെ അക്ഷരമാലകള്‍ തെറ്റാതെയെഴുതി. പകച്ച് നില്‍ക്കാതെ പ്രതിസന്ധികളോട് പടവെട്ടി. വല്ലച്ചിറയിലെ അന്തരീക്ഷത്തിലെ നാടകവായു ശ്വസിച്ച് ജീവിച്ചു. നാടകതട്ടുകളില്‍ ആണായും പെണ്ണായും വിശപ്പിനെ മറന്നു. വീടിനൊപ്പം നാടകത്തെയും പോറ്റി. പ്രിയന്‍ വല്ലച്ചിറയുടെ നാടകജീവിതം സങ്കടക്കടലുകളെ കീറിമുറിച്ചു.

ജീവിതം കറുത്ത് കോടുമ്പോള്‍ ജീവിക്കാനായി പ്രിയന്‍ സ്വര്‍ണത്തെ അറിഞ്ഞു. സ്വര്‍ണം കൊടുത്തും വാങ്ങിയും കേരളത്തിലുടനീളം അലഞ്ഞ നീണ്ട നാളുകള്‍. സ്വര്‍ണപണിക്കാരനായി കോഴിക്കോടും പയ്യന്നൂരും നാടകജീവിതം മെനഞ്ഞ കാലങ്ങള്‍. എന്നും പ്രിയനന്ദനന്റെയൊപ്പം നാടകവുമുണ്ടായിരുന്നു. പ്രിയനന്ദനന്റെ ജീവിതത്തെ നാടകജീവിതം എന്ന് മാത്രമേ വിലയിരുത്താന്‍ പറ്റു. ഓര്‍മ വെച്ച നാള്‍ മുതല്‍ ഈ നിമിഷം വരെ ജീവിതത്തില്‍ നിന്ന് നാടകവും നാടകത്തില്‍ നിന്ന് ജീവിതവും പ്രിയന് അരിച്ചെടുക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. നാടകത്തില്‍ നിന്ന് പ്രിയന്‍ സിനിമയിലേക്ക് യാത്ര ചെയ്തിട്ടില്ല. നാടകം പ്രിയനെ സിനിമയിലേക്ക് കൈപിടിച്ച് നടത്തിക്കുകയായിരുന്നു. പ്രിയന്റെ ജീവിതത്തില്‍ സിനിമയും നാടകവും ഒരുമിച്ച് സംഭവിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്നും സംഭവിക്കുന്നു. പ്രിയനന്ദനന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക്.

• പ്രീജിത്ത് രാജ് : ജീവിതത്തെ അതിന്റെ എല്ലാതലങ്ങളിലൂടെയും വിയര്‍ത്തറിഞ്ഞ ഒരു വ്യക്തിയാണ് പ്രിയനന്ദനന്‍. സ്വന്തം ജീവിതത്തെ വായിക്കുമ്പോള്‍ പ്രിയനന്ദനന്‍ തുടങ്ങുന്നത് എവിടെ നിന്നാണ്?

പ്രിയനന്ദനന്‍: എന്റെ ജീവിതം വല്ലച്ചിറയ്ക്ക് ഒരു പുതുമയല്ല. കേരളത്തിനും ഞാന്‍ പുതുമയാവുമെന്ന് തോന്നുന്നില്ല. കൊട്ടിഘോഷിക്കപ്പെടാത്ത, അരികു ചേര്‍ന്ന് ജീവിച്ച് തീര്‍ക്കുന്ന ലക്ഷങ്ങളുടെ ഒരു പ്രതിനിധി മാത്രമാണ് ഞാന്‍. ചില കാരണങ്ങള്‍കൊണ്ട് ഇന്നെനിക്ക് താങ്കളോട് എന്റെ ജീവിതം പറയേണ്ടി വരുന്നു. ഒരു സമരം പോലെ ജീവിതത്തെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ലക്ഷങ്ങളില്‍ ചിലര്‍ക്ക് വന്നു ചേരുന്ന ഒരവസ്ഥാവിശേഷം മാത്രമാണ് ഇത്. ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ തലങ്ങളേയും ഞാന്‍ വിയര്‍ത്തറിഞ്ഞിട്ടുണ്ട് എന്ന് പറഞ്ഞല്ലോ. എന്നെക്കാള്‍ തീക്ഷ്ണമായി പകലും രാവും വിയര്‍ത്ത് ജീവിതം തീര്‍ക്കുന്ന എത്രയോ മനുഷ്യരുണ്ട്. അവര്‍ക്ക് ജീവിതം പറയാന്‍ നേരമില്ല. അറിയപ്പെടാതെ ഒടുങ്ങിപ്പോവുന്ന അവര്‍ക്ക് വേണ്ടി കൂടിയാണ് ഞാന്‍ ഈ പങ്ക് വെക്കല്‍ നടത്തുന്നത്.

എന്റെ ഓര്‍മകള്‍ തെളിയുമ്പോള്‍ വീടെന്ന് പറയാന്‍ പറ്റാത്ത സ്ഥലത്ത് തളര്‍ന്ന് കിടക്കുന്ന അച്ഛന്റെ ചിരിക്കുന്ന മുഖമാണ് ആദ്യമെത്തുന്നത്. അച്ഛന്റെ പേര്, രാമകൃഷ്ണന്‍. കടുത്ത പ്രമേഹവും കൂട്ടിന് വിട്ടുമാറാതെ ക്ഷയവും. എന്തൊക്കെയോ അനുബന്ധ രോഗങ്ങളുമുണ്ട്. എല്ലാം ചേര്‍ന്ന് അച്ഛനെ അനങ്ങാന്‍ പറ്റാത്ത വിധത്തില്‍ തളര്‍ത്തി കിടത്തിയിരിക്കുന്നു. മൂത്രമൊഴിക്കലടക്കം എല്ലാ കൃത്യങ്ങളും ആ കിടപ്പിലാണ്. അച്ഛന്‍ നല്ലൊരു നാടക നടനായിരുന്നു. അമച്വര്‍ നാടകങ്ങളില്‍ തകര്‍ത്ത് അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. നല്ല ശില്‍പ്പി കൂടിയായിരുന്നു അച്ഛന്‍. മരത്തില്‍ മനോഹരങ്ങളായ ശില്‍പ്പങ്ങള്‍ കൊത്തും. ആനപ്പണി. എന്റെ അമ്മയുടെ പേര് കൊച്ചമ്മിണി. ഞങ്ങളുടെ ജീവിതം അമ്മയുടെ അധ്വാനത്തിലാണ് പുലരുന്നത്. അമ്മ എനിക്ക് ഓര്‍മവെയ്ക്കുമ്പോഴേ നാട്ടില്‍ കൂലിപ്പണിക്ക് പോകുമായിരുന്നു. വലിയ കരിങ്കല്ലിന്റെ കഷ്ണം തലയില്‍വെച്ച് അതിവേഗം നടക്കുന്ന അമ്മയുടെ രൂപമാണ് മനസിലേക്ക് ഓടിവരുന്നത്. രണ്ട് സഹോദരിമാരും എനിക്കുണ്ട്. രജിതയും അനിതയും. ഞാന്‍ സ്കൂളില്‍ പോകുന്ന കാലമാണ് അത്. പഠിക്കാന്‍ അതിമിടുക്കനായിരുന്നു ഞാന്‍. ടീച്ചര്‍മാര്‍ക്കൊക്കെ എന്നോട് വലിയ സ്നേഹമാണ്. വീട്ടില്‍ നിന്ന് ഞാന്‍ മാത്രമേ പഠിക്കാനായി സ്കൂളില്‍ പോകുന്നുണ്ടായിരുന്നുള്ളു. കാരണം അമ്മ രാവിലെ പണിക്ക് പോകും. അച്ഛനെ ശുശ്രൂഷിക്കാനായി അനിയത്തി വീട്ടില്‍ നില്‍ക്കും ഇളയവള്‍ തീരെ കുഞ്ഞാണ്. അവളെയും നോക്കണം. എന്റെ അനിയത്തി നന്നേ ചെറുപ്പത്തിലേ ഒരു മുതിര്‍ന്നയാളിന്റെ പക്വതയോടെ ജോലികള്‍ ചെയ്തു.

രാജപ്രോട്രീസ് എന്ന കമ്പനിയിലാണ് ഞാന്‍ ജോലിക്ക് പോയത്. കമ്പനിയില്‍ പോകുമ്പോഴും വരുമ്പോഴും ഞാന്‍ പുസ്തകവും കൊണ്ട് പോയിരുന്നു. പാഠ പുസ്തകങ്ങളല്ല, ജീവചരിത്രങ്ങളും, നോവലുകളും, സഞ്ചാര സാഹിത്യങ്ങളും മറ്റും. കരുവന്നൂര്‍ എന്ന പ്രദേശത്താണ് ഞാന്‍ ജോലിചെയ്യുന്ന കമ്പനി. വല്ലച്ചിറയില്‍ നിന്ന് ആറ് കിലോമീറ്റര്‍ ദൂരമുണ്ട്. നടന്നാണ് ജോലിക്ക് പോവുന്നതും തിരികെ വരുന്നതും. രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് അവിടെയെത്തണം. കപ്പും സോസറുമുണ്ടാക്കലാണ് ജോലി. രണ്ട് രൂപ അമ്പത് പൈസ ദിവസക്കൂലി. ആഴ്ചയിലൊന്നിച്ചാണ് കൂലി തരിക. ശനിയാഴ്ച കൂലി കിട്ടുമ്പോള്‍ വീട്ടിലേക്ക് ബസില്‍ വരും. ഉച്ചക്ക് ഒരു മണിമുതല്‍ രണ്ട് മണി വരെ പണിയില്ല. വേണമെന്നുള്ളവര്‍ക്ക് പണിയെടുക്കാം അമ്പത് പൈസ അധികം കിട്ടും. ഞാന്‍ ആ സമയത്ത് ജോലി ചെയ്യും. എന്നിട്ട് വൈകുന്നേരം ഒരു മണിക്കൂര്‍ നേരത്തെ കമ്പനിയില്‍ നിന്ന് ഇറങ്ങും നേരെ വായനശാലയിലേക്ക് പോകും.

അച്ഛന്‍ ആയകാലത്ത് ഞങ്ങളെ അന്തസോടെ നോക്കിയിരുന്നു എന്ന് അമ്മ എപ്പോഴും പറയും നാട്ടുകാര്‍ക്കും അച്ഛനെപറ്റി നല്ല അഭിപ്രായം മാത്രമേയുള്ളു. കുഞ്ഞുപ്രായത്തില്‍ അച്ഛനും അമ്മയും ഞങ്ങളുടെ കൂടെ എപ്പോഴുമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഓര്‍മകളില്‍ മങ്ങിമാത്രം തെളിയുന്ന അച്ഛന്റെ ആശുപത്രി ജീവിതത്തിലാവും അവര്‍. അച്ഛന്റെ ചികിത്സക്കായി കോഴിക്കോട് മെഡിക്കല്‍ കോളേജ് ആശുപത്രി, മുളംകുന്നത്ത് കാവ് ടിബി സാനിറ്റോറിയം എന്നിവിടങ്ങളില്‍ അമ്മയാണ് കൂടെ പോവുക. അപ്പോള്‍ വീട്ടില്‍ ഞങ്ങള്‍ തനിച്ചാകും. അച്ഛന്റെ സഹോദരന്‍മാര്‍ വീടിനടുത്ത് താമസിക്കുന്നുണ്ട്. അവര്‍ക്ക് ഞങ്ങളുടെ പങ്കപ്പാടുകള്‍ പങ്കുവെക്കാനുള്ള ആവതുണ്ടായിരുന്നില്ല, മനസ്സും. ഞങ്ങളുടെ വീടിനടുത്തുള്ള ഒരമ്മയുണ്ട്. ലക്ഷ്മി മൂപ്പത്തി. എന്റെ ഓര്‍മ തെളിയുമ്പോള്‍ അവര്‍ വീട്ടില്‍ വരാറുണ്ട്. ഞങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങള്‍ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. അച്ഛനുമമ്മയുമില്ലാത്ത ദിവസങ്ങളില്‍ ഞങ്ങള്‍ അവരുടെ വീട്ടിലാണ് രാത്രി കിടക്കുക. ഭക്ഷണം അവിടെയും ഇവിടെയുമായൊക്കെയായി കഴിയും. ആ കാലത്ത് ഭക്ഷണം എവിടെ നിന്നായിരുന്നു എന്ന് കൃത്യമായി പറയാന്‍ സാധിക്കില്ല എന്നതാണ് സത്യം.

അച്ഛന് ഒത്തിരി ഭൂസ്വത്തൊക്കെ ഉണ്ടായിരുന്നു. തരക്കേടില്ലാത്ത രീതിയില്‍ അച്ഛന്‍ മദ്യപിക്കുമായിരുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞ് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. പിന്നെ നാടകവും വാരിക്കോരിക്കൊടുക്കുന്ന പരിധിയില്ലാത്ത മനുഷ്യ സ്നേഹവും അച്ഛന്റെ രോഗങ്ങള്‍ ഭേദമാക്കാനുള്ള ചികിത്സയുമൊക്കെ ഞങ്ങളെ ദാരിദ്യ്രത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. എന്റെ അനിയത്തി മൂന്നാം ക്ളാസ് വരെയേ പഠിച്ചിട്ടുള്ളു. അവര്‍ പഠനം നിര്‍ത്തി അച്ഛനെ നോക്കുന്നുണ്ട്. പിന്നീട് ഓട്ടുകമ്പനിയില്‍ ജോലിക്ക് പോകുന്നുണ്ട്. ഞാന്‍ ഏഴാം ക്ളാസ് വരെ പഠിച്ചു. ഇതിനിടയില്‍ പലപ്പോഴും അച്ഛന്‍ അമ്മയോട് പറയുന്നുണ്ട്; പ്രിയന്‍ പഠിച്ചത് മതി, അവന്‍ കൂടി വല്ല ജോലിക്കും പോകട്ടെ, നിനക്കൊരു സഹായമാവില്ലെ, അല്ലെങ്കില്‍ നീയും വീണുപോവും. അങ്ങനെ എനിക്ക് ജോലിക്ക് പോയേ മതിയാവൂ എന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് കാര്യങ്ങള്‍ നീങ്ങുന്നത്. അവസാനം ഞാനും ജോലി ചെയ്യാന്‍ പോവേണ്ട അവസരം വന്നു. എന്റെ പഠനം മുറിഞ്ഞു. എന്റെ കൂട്ടുകാരുടെ കൂടെ, നന്നായി പഠിക്കുന്നത് കൊണ്ട് എന്നെ ഏറെ സ്നേഹിക്കുന്ന ടീച്ചര്‍മാരുടെ കൂടെ ഞാന്‍ രാവിലെ നടന്നു. അവര്‍ സ്കൂളിന്റെ പടി കടന്ന് ക്ളാസുകളിലേക്കും ഞാന്‍ ജീവിതത്തിന്റെ വിശാലമായ പാഠശാലയിലേക്കും നടന്നകന്നു. പലപ്പോഴും സങ്കടക്കടലുകളില്‍ ഞാന്‍ മുങ്ങിയാഴ്ന്നു. പിന്നീട് എപ്പൊഴൊക്കെയോ ആ മുറിവുകള്‍ കാലം മായ്ച്ചു തന്നു.

പഠിക്കണമെന്ന വല്ലാത്തൊരു ആര്‍ത്തിയുള്ളതുകൊണ്ടാണ് അന്ന് സ്കൂളില്‍ പോയിരുന്നത്. ഇടാനായി കീറാത്ത ഉടുപ്പുകളൊന്നുമില്ല. എല്ലാ ട്രൌസറിന്റേയും മൂട് പിഞ്ഞിപ്പോയി ദ്വാരം വീണിട്ടുണ്ട്. അതുമിട്ടാണ് സ്കൂളില്‍ പോവുക. ട്രൌസറിന്റെ പിറകില്‍ രണ്ട് കൈപ്പത്തികളും പിണച്ച് നിവര്‍ത്തി വെക്കും. അവിടെയുള്ള ദ്വാരത്തെ കൈപ്പത്തികള്‍ മറക്കും. കൈയെടുത്ത് നടന്നാല്‍ മറ്റ് പിള്ളേര്‍ ചന്തിയില്‍ പിച്ചും. ആ പിച്ചലിന് വല്ലാത്ത വേദനയാണ്. ശരീരത്തിനും മനസ്സിനും. ഞങ്ങളുടെ സ്കൂളിലെ നാരായണി ടീച്ചര്‍ എന്നെ പഠിപ്പിച്ചിരുന്നു. ടീച്ചര്‍ ഇന്നുമുണ്ട്. സിപിഐ എം നേതാവും ഞങ്ങളുടെ പഞ്ചായത്തില്‍ ഒരുപാട് കാലം പ്രസിഡന്റുമായിരുന്ന സി എന്‍ മേനോന്റെ ഭാര്യയാണ്. ടീച്ചറും പിന്നീട് പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റായി. അന്ന് ടീച്ചര്‍ എന്റെ അവസ്ഥ മനസ്സിലാക്കി. എന്നെ സ്വകാര്യമായി വിളിച്ച് കുറച്ച് പണം തന്നു. നല്ലൊരു ട്രൌസറും ഷര്‍ട്ടും വാങ്ങിയിടാന്‍ പറഞ്ഞു. ആ പൈസ കൊണ്ട് എനിക്ക് ടീച്ചര്‍ പറഞ്ഞ ട്രൌസറും ഷര്‍ട്ടും വാങ്ങാന്‍ സാധിച്ചില്ല. വീട്ടില്‍ കുറേ ദിവസമായി കഞ്ഞിവെച്ചിട്ട്. അരിയില്ല. ആ പൈസക്ക് അരി വാങ്ങിച്ചു. പിറ്റേന്ന് ടീച്ചര്‍ എന്നോട് തുണി വാങ്ങിച്ചോ എന്ന് ചോദിച്ചു. എനിക്ക് ടീച്ചറോട് കള്ളം പറയാന്‍ കഴിയുമായിരുന്നില്ല. ആ പണത്തിന് അരി വാങ്ങിയ കാര്യം ഞാന്‍ ടീച്ചറോട് പറഞ്ഞു. ടീച്ചറൊന്നും പറഞ്ഞില്ല. നിറഞ്ഞുതൂവിയ എന്റെ കണ്ണുകളോട് ടീച്ചറുടെ കണ്ണുകളും ഐക്യദാര്‍ഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. നമ്മുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രശ്നം എരിയുന്ന വയറിലെ തീയാണല്ലൊ. പിന്നെയും കുറച്ച് നാളുകള്‍ ഞാന്‍ സ്കൂളില്‍ പോയി, കീറിയ ഉടുപ്പുകളും ധരിച്ച്.

സ്കൂളില്‍ പഠിക്കുന്ന കാലത്ത് ക്ളാസിലെ കവിതകള്‍ എന്നെ കൊണ്ട് ഉറക്കെ ചൊല്ലിക്കുമായിരുന്നു. ഞാന്‍ മനോഹരമായി, അക്ഷരസ്ഫുടതയോടെ കവിത ആലപിക്കുമെന്നാണ് നാരായണി ടീച്ചര്‍ പറയാറ്. ആ സമയത്ത് വീട്ടില്‍ ഞാന്‍ ജോലിക്ക് പോകേണ്ട ആവശ്യകത വര്‍ധിച്ച് വരുന്നുണ്ട്. അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചര്‍ച്ചകള്‍ അച്ഛനുമമ്മയും തമ്മില്‍ നിരന്തരം നടക്കുന്നുണ്ട്. എനിക്ക് ആ സമയമാവുമ്പോഴേക്കും ബോധ്യപ്പെടാന്‍ തുടങ്ങി. എന്റെ പഠനം അവസാനിക്കുകയാണ്. അങ്ങനെ വന്നപ്പോള്‍ ഞാന്‍ ക്ളാസില്‍ കുറച്ച് ഉഴപ്പാന്‍ തുടങ്ങിയെന്ന് തോന്നുന്നു. ഒരു ദിവസം നാരായണി ടീച്ചര്‍ പറഞ്ഞ പാഠഭാഗം പഠിക്കാത്തത് കൊണ്ട് ക്ളാസില്‍ വെച്ച് എന്നെ വല്ലാതങ്ങ് തല്ലി. മൂത്ത ചൂരലിന്റെ മൂളക്കത്തില്‍ അടുത്തിരിക്കുന്ന കുട്ടി പേടിച്ച് കരഞ്ഞു. രണ്ട് കൈവെള്ളകളിലും ചുവന്ന രേഖകള്‍ തിണിര്‍ത്ത് പൊന്തി. ഞാന്‍ ആ തല്ലുകളെ ഒരു ഭാവഭേദവും കൂടാതെ ഏറ്റുവാങ്ങി. തല്ലിന്റെ ഇടവേളയില്‍ ടീച്ചറിന്റെ ക്ഷോഭിച്ച് ചുവന്ന മുഖത്ത് നോക്കി ഞാന്‍ ചോദിച്ചു; മതിയായോ? സ്കൂള് വിട്ടാല്‍ പ്രിയന്‍ എന്നെ കണ്ടിട്ടേ പോകാവൂ എന്നും പറഞ്ഞ് ടീച്ചര്‍ ക്ളാസില്‍ നിന്ന് പോയി. വല്ലാത്തൊരു നിര്‍വികാരതയോടെ ഞാനവിടെ ഇരുന്നു. സ്കൂള്‍ വിട്ട് കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ ഞാന്‍ മെല്ലെ ടീച്ചേഴ്സ് റൂമിലേക്ക് പോയി. നാരായണി ടീച്ചര്‍ എന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ട്. മോനേ., പ്രിയാ എന്ന് വിളിച്ച് ടീച്ചര്‍ തുടങ്ങുമ്പോഴേക്കും എന്റെ മനസ്സിലേക്ക് സങ്കടം പെയ്യാന്‍ തുടങ്ങിയിരുന്നു. നല്ലവണ്ണം പഠിക്കുന്ന എന്നില്‍ നിന്ന് ടീച്ചര്‍ അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ഉഴപ്പ് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ല. നീയെന്താ പഠിക്കാത്തത്, പ്രിയാ.. എന്ന് പറഞ്ഞപ്പോളേക്കും ഞാന്‍ പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു, എന്നെ ഇനി പഠിപ്പിക്കില്ല ടീച്ചര്‍, ഞാന്‍ ഇനി സ്കൂളില്‍ വരില്ല.. ഏങ്ങലടിയോടെ ഞാന്‍ ടീച്ചറോട് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പറഞ്ഞു. പാവം നാരായണി ടീച്ചര്‍. എന്നെ ദത്തെടുത്ത് പഠിപ്പിച്ചോളാം എന്ന് ടീച്ചര്‍ പറഞ്ഞു. പക്ഷെ, ആ ടീച്ചറമ്മയുടെ സ്നേഹം എനിക്കന്ന് സ്വീകരിക്കാനായില്ല. കാരണം, എന്റെ വീട് എനിക്കൊരിക്കലും മറക്കാനാവാത്ത, മാറ്റിവെക്കാനാവാത്ത യാഥാര്‍ത്ഥ്യമായിരുന്നു. തളര്‍ന്ന കിടക്കുന്ന അച്ഛന്‍, വിശ്രമമില്ലാതെ അധ്വാനിക്കുന്ന അമ്മ, അനിയത്തിമാര്‍ ഇവരെ മാറ്റിനിര്‍ത്തിയുള്ള ഒരു ജീവിതത്തെ എനിക്ക് ഒരിക്കലും സങ്കല്‍പ്പിക്കാന്‍ പറ്റില്ലായിരുന്നു. വൈകാതെ ഞാന്‍ ഒരു കമ്പനിയിലേക്ക് ജോലിക്കായി പോയി. കപ്പും സോസറും ഉണ്ടാക്കാന്‍.

• നാടകത്തോടുള്ള താല്‍പ്പര്യം തുടങ്ങുന്നത് എവിടെ നിന്നാണ്? ആരാണ് അതിന് കാരണമാവുന്നത്?

വളരെ ചെറുപ്പത്തിലേ നാടത്തെ ഞാനറിയുന്നുണ്ട്. അച്ഛനാണ് നാടകത്തിലേക്ക് എന്നെ അടുപ്പിക്കുന്നത്. വളരെ ചെറുപ്പത്തിലേ അച്ഛന്‍ നാടകം കാണാന്‍ പറഞ്ഞ് വിടും. റിഹേഴ്സല്‍ സ്ഥലങ്ങളില്‍ പോകാന്‍ അനുവദിക്കും. ഞാന്‍ മികച്ചൊരു പ്രോംപ്റ്ററായിരുന്നു. വീടിനടുത്ത് ബ്രദേഴ്സും അജന്താ കലാസമിതിയുമുണ്ട്. ചെറിയ കുട്ടികള്‍ക്ക് അമച്വര്‍ നാടകങ്ങളില്‍ വലിയ വേഷമൊന്നുമില്ലല്ലോ. ആ കാലത്ത് അരങ്ങിന്റെ പിന്നില്‍ നിന്ന് സായൂജ്യമടയാനേ കഴിയുമായിരുന്നുള്ളു. അത് അസഹനീയമായ ഒരു കാര്യമായിരുന്നു. ഞങ്ങള്‍ കുട്ടികള്‍ക്ക് വേണ്ടി ഒരു ലഘുനാടകം എടുത്തുകൂടെ എന്ന് ഒരു ദിവസം അവിടുത്തെ നാടക പ്രമാണിമാരോട് ഞാന്‍ ചോദിച്ചു. അവര്‍ സമ്മതിച്ചില്ല. ഞാന്‍ അന്ന് പ്രോംപ്റ്റ് ചെയ്യാന്‍ നിന്നില്ല. നേരത്തെ വീട്ടിലേക്ക് പോന്നു. അച്ഛനാണെങ്കില്‍ ഞാന്‍ നാടകവുമായി സഹകരിക്കണം എന്ന് നിര്‍ബന്ധമുണ്ട്. റിഹേഴ്സലിന് കൃത്യമായി പോവണം. നന്നായി പ്രോംപ്റ്റ് ചെയ്യണം എന്നൊക്കെ അച്ഛന്‍ പറയും. നേരത്തെ വീട്ടിലെത്തിയപ്പോള്‍ അച്ഛന്‍ ചോദിച്ചു; എന്താടാ, നേരത്തെ.. റിഹേഴ്സലില്ലെ? ഇന്ന് റിഹേഴ്സലില്ല എന്ന് ഞാന്‍ അച്ഛനോട് കള്ളം പറഞ്ഞു. അവിടെ നടന്ന കാര്യങ്ങളൊന്നും ഞാന്‍ അച്ഛനോട് വിശദീകരിക്കാന്‍ നിന്നില്ല. പിറ്റേന്ന് പുലര്‍ന്നു. അച്ഛന് രാവിലെ ഒരു ചായയും പപ്പടവും നിര്‍ബന്ധമാണ്. ഞാനാണത് വാങ്ങികൊണ്ടുവരിക, വാടിനടുത്തുള്ള ചായപ്പീടികയില്‍ നിന്ന്. ഞാന്‍ ചായയുമായി വന്ന് അച്ഛന്റെയടുത്തിരുന്നു. ഇത്തിരി ഉയര്‍ത്തി വേണം അച്ഛന് ചായ കൊടുക്കാന്‍. പെട്ടെന്ന് അച്ഛന്‍ എന്റെ ചെവിയിലൊരു പിടുത്തവും ഞെരടലും. “നുണ പറയരുത് കേട്ടോടാ...”എന്നൊരുപദേശവും. ഞാന്‍ ചായ വാങ്ങാന്‍ പോയ സമയത്ത് റിഹേഴ്സല്‍ ക്യാമ്പില്‍ വരാറുള്ള റാഫേലേട്ടന്‍ വീട്ടില്‍ വന്ന് പോയിരുന്നു. ഞാന്‍ ഇന്നലെ പ്രോംപ്ട് ചെയ്യാത്ത കാര്യം അദ്ദേഹമാണ് അച്ഛനോട് കൊളുത്തിയത്. എനിക്ക് വല്ലാതെ വേദനിച്ചു. ആ നേരത്ത് എന്നിലേക്ക് അച്ഛനോടുള്ള വല്ലാത്തൊരു ദേഷ്യം ഇരച്ച് കയറി. എന്റെ വേദനകള്‍ തുടങ്ങുന്നതും ഈ കിടപ്പില്‍ നിന്നാണെന്ന തോന്നല്‍. അച്ഛനെ ചവിട്ടി താഴെയിടാനുള്ള ഒരു വെമ്പല്‍ ഒരു നിമിഷം എന്നിലേക്ക് അരിച്ച് കയറി. പക്ഷെ, വേദനയും കരച്ചിലും സ്വയം തോന്നിയ ഒരു തരം വെറുപ്പും എന്നെ അതില്‍ നിന്നും പിന്തിരിപ്പിച്ചു. ഇന്നും എന്നിലേക്ക് ആ ഓര്‍മകള്‍ പലപ്പോഴും കയറി വരും. ഓര്‍മകള്‍, ഒന്നനങ്ങാന്‍ പോലും പറ്റാതെ കിടന്നപ്പോള്‍പോലും അച്ഛന്‍ പകര്‍ന്ന ജീവിതത്തോട് പൊരുതാനുള്ള ആഹ്വാനങ്ങള്‍, എന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ ആഹാരങ്ങള്‍ പലപ്പോഴും ഇവയൊക്കെതന്നെയാണ്.

സ്വര്‍ണപ്പണിയില്‍ സര്‍ഗാത്മകത വച്ച് പുലര്‍ത്തിയ ഒരാളാണ് ഞാന്‍. ഇപ്പോഴും എനിക്ക് അഭിമാനത്തോടെ പറയാന്‍ പറ്റും. ഒരു ഡിസൈന്‍ എന്നെ കാണിച്ചാല്‍ ഞാനത് ചെയ്യും. സ്വര്‍ണപ്പണി എത്രകാലം ചെയ്തുഎന്നെനിക്ക് ഓര്‍ത്ത് പറയാന്‍ പറ്റുന്നില്ല. കാരണം വളരെ വലിയ ഒരു കാലയളവില്‍ എന്റെ അന്നം ആ പണിയായിരുന്നു. കുറേ സ്ഥലങ്ങളില്‍ മാറിമാറി ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കൊടുവള്ളി, കോഴിക്കോട് തുടങ്ങിയിടങ്ങളിലൊക്കെ ഞാന്‍ ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. അന്നൊക്കെ ആ പ്രദേശങ്ങളിലെ നാടക കൂട്ടായ്മകളില്‍ ഞാനുമുണ്ടായിരുന്നു.

• അച്ഛന്‍ വ്യത്യസ്തമായ അനുഭവങ്ങള്‍ പകര്‍ന്ന തന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് തോന്നുന്നു?

അച്ഛന്‍ തളര്‍ന്ന് കിടന്നപ്പോള്‍ ഇങ്ങനെയാണെങ്കില്‍ ഉഷാറുണ്ടായിരുന്നെങ്കില്‍ എന്താവുമായിരുന്നു എന്ന് പലപ്പോഴും ഞാന്‍ ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. അച്ഛനെപറ്റി ഓര്‍ക്കുമ്പോള്‍ ആദ്യമെത്തുന്നത് എന്നെ തൃശൂര്‍പൂരത്തിന്റെ വെടിക്കെട്ട് കാണാന്‍ പറഞ്ഞയച്ച കാര്യമാണ്. അന്ന് ഞാന്‍ ചെറിയ കുട്ടിയാണ്. ആ പ്രായത്തിലുള്ള കുട്ടികളെയൊന്നും ആരും തനിയെ വിടില്ല. നാലാം ക്ളാസില്‍ പഠിക്കുന്ന എന്നെ വെടിക്കെട്ട് കാണാന്‍ ഒറ്റയ്ക്ക് വിടുന്നതിനെ ചൊല്ലി അമ്മ കരയുന്നുണ്ട്. “അവനെന്റെ മോനാടീ... അവന്‍ വെടിക്കെട്ടും കണ്ട് കൃത്യമായി പുലര്‍ച്ചെ ഇവിടെയെത്തും. അതുറപ്പാ... അല്ലേടാ ?” ഞാന്‍ അതെയെന്ന് തലയാട്ടി. അച്ഛന്റെ വാക്കുകളിലെ ആ ഉറപ്പാണ് എന്റെ അമ്മയ്ക്ക് എന്നും ധൈര്യം കൊടുത്തിരുന്നത്. അമ്മയുടെ കണ്ണീരടങ്ങി. അച്ഛന്‍ അമ്മയെ സമാധാനിപ്പിക്കാനായി ആര്‍ജ്ജവത്തോടെ പറഞ്ഞ ആ വാക്കുകള്‍ എനിക്കും ധൈര്യം തരാറുണ്ട്, എന്നും. അങ്ങിനെ ഞാന്‍ പൂരം കാണാന്‍ പോയി. വീട്ടില്‍ നിന്ന് ബസ് സ്റോപ്പിലേക്ക് ഒരു കിലോമീറ്ററോളം നടക്കണം. ചാത്തക്കോണം വഴിയുള്ള തൃശൂര്‍ ബസില്‍ ഞാന്‍ കയറി. വല്ലച്ചിറയില്‍ നിന്ന് തൃശൂരേക്ക് പത്ത്, പതിനഞ്ച് കിലോമീറ്ററുണ്ട്. അച്ഛന്‍ കൃത്യമായ ഒരു ചിത്രം എന്റെയുള്ളില്‍ വരച്ചിട്ടിട്ടുണ്ട്. ബസില്‍ കയറേണ്ടത്, എവിടെയിറങ്ങണം എവിടെ നില്‍ക്കണം പുലര്‍ച്ചെ മൂന്ന് മണിക്കുള്ള വെടിക്കെട്ട്, തിരികെ ബസ് കയറേണ്ട സ്ഥലം ആറ് മണിയാവുമ്പോഴേക്കും വീട്ടിലെത്തണം എന്നിങ്ങനെ പൂരത്തിന്റെ വെടിക്കെട്ട് അച്ഛന്‍ എന്റെ മനസ്സില്‍ വരച്ചു.

അച്ഛന്റെ വാക്കുകളുടെ പുറത്താണ് എന്റെ ഓരോ ചുവടും. ഞാന്‍ നേരെ ചെന്നു. വെടിക്കെട്ട് കാണാനായി ആള്‍ക്കാര്‍ നേരത്തെ സ്ഥലം പിടിക്കും. വലിയ എടുപ്പുകളുടെ മട്ടുപ്പാവുകളെല്ലാം തിങ്ങിനിറയും. എല്ലായിടത്തും എല്ലാവര്‍ക്കും പ്രവേശനമുണ്ടാവില്ല. അധിക സ്ഥലങ്ങളിലും പാസുകളൊക്കെ വെച്ച് പ്രവേശനം നിയന്ത്രിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഏതോ ഒരു വലിയ ലോഡ്ജിന്റെ സെക്യൂരിറ്റിക്കാരനോട് ഞാന്‍ ചോദിച്ചു. ഞാന്‍ മോളില്‍ കയറി വെടിക്കെട്ട് കണ്ടോട്ടേ..? പാസുണ്ടെങ്കിലേ കയറ്റൂ... എന്ന് ആദ്യം പറഞ്ഞെങ്കിലും എന്നോട് എന്തോ അനുകമ്പ തോന്നി ആയാള്‍ എന്നെ തിരികെ വിളിച്ചു. മുകളിലേക്ക് കയറ്റിവിട്ടു. ആദ്യം ഞാന്‍ മുന്നിലായിരുന്നു. പിന്നീട് അവിടെ തിരക്ക് കൂടി കൂടി വന്നു. ഞാന്‍ പിറകിലേക്കായി. തീരെ ചെറിയ ചെക്കനല്ലെ. എന്റെ ശക്തിയില്ലാത്ത ആവേശം എന്നെ ഏറ്റവും പിറകിലെത്തിച്ചു. വെടിക്കെട്ടിന് ഇനിയും ഒത്തിരി സമയമുണ്ട്. എന്റെ ചിന്തകളിലേക്ക് വീടും അച്ഛനുമമ്മയും വന്നു. അച്ഛന് കൊടുത്ത വാക്ക് പാലിക്കണം. ആറ് മണിക്ക് തന്നെ തിരികെയെത്തണം. ബസ് സ്റാന്‍ഡില്‍ പോയി തിരികെ പോകാനുള്ള വണ്ടിയിലിരുന്ന് വെടിക്കെട്ട് കണ്ടാലോ എന്നൊരു ചിന്ത എപ്പഴോ മനസിലേക്ക് പാറി. ആ മട്ടുപ്പാവില്‍ നിന്ന് മെല്ലെയിറങ്ങി ആള്‍ക്കൂട്ടത്തിനിടയിലൂടെ ബസ് സ്റാന്‍ഡിലേക്ക് നടന്നു. നാട്ടിലേക്കുള്ള ബസ് കണ്ട് പിടിച്ചു. പൂരപ്പറമ്പിന്റെ ഭാഗത്തുള്ള സീറ്റിലിരുന്നു. പക്ഷെ, വെടിക്കെട്ടാവുമ്പോഴേക്കും ബസിലിരുന്ന് ഞാന്‍ ഉറങ്ങിപ്പോയിരുന്നു. വെടിക്കെട്ടൊക്കെ കഴിഞ്ഞ് തിരികെപോവുന്നവരുടെ തിരക്ക് ബസിലേക്ക് വന്നപ്പോഴാണ്. ഉറക്കം ഞെട്ടിയത്.

അച്ഛന്‍ പറഞ്ഞ സമയത്ത് തന്നെ വീട്ടിലെത്തി. ചായയും പപ്പടവും വാങ്ങി കൊടുത്തു. അച്ഛന്‍ വെടിക്കെട്ടിന്റെ വിശേഷങ്ങള്‍ ചോദിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. വെടിക്കെട്ട് പോലെ ഞാന്‍ വിവരണം നടത്തി. ഉറങ്ങിപ്പോയത് പറഞ്ഞാല്‍ ശരിയാവില്ലല്ലോ. അന്നെന്റെ അച്ഛന്റെ മുഖത്തെ ചിരിയുടെ അര്‍ത്ഥതലങ്ങള്‍ ഇന്നാണെനിക്ക് മനസ്സിലാവുന്നത്. ഏതായാലും അച്ഛന് കൊടുത്ത വാക്ക് ഞാന്‍ പാലിച്ചു. ജീവിതത്തിലെ എല്ലാ പ്രതിസന്ധികളേയും അഭിമുഖീകരിക്കാനും അതിജീവിക്കാനും എനിക്ക് ധൈര്യം ലഭിച്ചത് ഇത്തരത്തിലുള്ള മുഹൂര്‍ത്തങ്ങളിലൂടെ കടന്നുവന്നതുകൊണ്ടാണ്. നാടകം അച്ഛന് ഒരു ഹരമായിരുന്നു. പണ്ട് അച്ഛന്റെ നാടകജീവിതം കടന്നുവന്ന വഴിത്താരകള്‍ മറിച്ച് നോക്കിക്കൊണ്ടായിരുന്നു തളര്‍ന്നുപോയ ജീവിതത്തെ അച്ഛന്‍ വെല്ലുവിളിച്ചത്.

• അച്ഛന്റെ നാടകജീവിതം പ്രിയപ്പെട്ട മകന്‍ തുടരുകയായിരുന്നോ? അതോ, തനിക്കായുള്ള ഒരു വഴി സ്വയം ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുകയായിരുന്നുവോ?

എങ്ങിനെ വേണമെങ്കിലും പറയാം. കുഞ്ഞുനാളിലെ നാടകം എനിക്ക് പ്രാണനായിരുന്നു. എങ്ങിനെയാണ് ആ പൊക്കിള്‍ക്കൊടിബന്ധം പോലുള്ള ഒരു കിടപ്പുവശം ഉണ്ടായതെന്ന് എനിക്ക് നിര്‍വചിക്കാനാവുന്നില്ല. ഞങ്ങളുടെ നാട്ടില്‍ ഓണാഘോഷം വലിയ കേമമായി ആഘോഷിക്കും. പല തരത്തിലുള്ള മത്സരങ്ങള്‍ ഉണ്ടാവും. നന്തുണിപ്പാട്ട്, കോല്‍ക്കളി, പുലിക്കളി, ഐവര്‍ക്കളി, കഥാരചന, കവിതാ രചന തുടങ്ങിയ സാഹിത്യ മത്സരങ്ങള്‍ സ്പോര്‍ട്സ് മത്സരങ്ങള്‍ ഇവയൊക്കെയുണ്ട്. അമ്പത് കൊല്ലമായി ഒരു കൊല്ലം പോലും ഇവിടുത്തെ ആഘോഷങ്ങള്‍ മുടങ്ങിയിട്ടില്ല. അന്ന് ഓണം കഴിഞ്ഞ് വല്ലച്ചിറ കിഴക്കുമുറിയില്‍ ഇത്തരം മത്സരങ്ങള്‍ കുട്ടികളുടെ മത്സരങ്ങള്‍ സമാന്തരമായി സംഘടിപ്പിക്കപ്പെടും. നാലരയടി വരെ പൊക്കമുള്ളവര്‍ക്ക് കുട്ടികളുടെ വിഭാഗത്തിലേ മത്സരിക്കാന്‍ പറ്റുകയുള്ളു. ആ കാലത്താണ് ഞാന്‍ അരങ്ങിലെത്തുന്നത്. ആദ്യത്തെ നാടകം എന്റെ നാട്ടിലെ എന്‍ ടി ഗോപി യാണ്് പഠിപ്പിച്ചത്. ഇപ്പോള്‍ എനിക്കാ നാടകത്തിന്റെ പേര് ഓര്‍ത്തെടുക്കാന്‍ സാധിക്കുന്നില്ല. ഒരു പെണ്‍വേഷത്തിലാണ് നാടകാഭിനയം തുടങ്ങുന്നത്. ഏതോ ബാലമാസികയില്‍ വന്ന കുട്ടികളുടെ നാടകം. മത്സരത്തില്‍ പെണ്‍കുട്ടികള്‍ അഭിനയിക്കാന്‍ പാടില്ല എന്നുണ്ടായിരുന്നു. നാട്ടിലെ ഒരലിഖിത നിയമം. മത്സരങ്ങള്‍ക്ക് വല്ലാത്ത വാശിയിലാണ് എല്ലാവരും പങ്കെടുക്കുക. കുട്ടികളുടെ ടീമിന്റെ പിറകില്‍ ഒരു പട മുതിര്‍ന്നവര്‍ കാണും. ഞങ്ങളുടെ നാടകത്തിന് ഒന്നാം സമ്മാനം കിട്ടിയപ്പോള്‍ ബഹളമായി. പെണ്‍കുട്ടികള്‍ അഭിനയിക്കാന്‍ പാടില്ല എന്നല്ലേ? പെണ്‍ ശബ്ദവും രൂപവുമൊക്കെ വെച്ച് ഞാന്‍ പെണ്ണാണ് എന്നായി ഒരു കൂട്ടര്‍. അവസാനം കാര്യങ്ങള്‍ എന്റെ ലിംഗപരിശോധനയിലേക്കെത്തി. എന്റെ വസ്ത്രങ്ങള്‍ മാറ്റി അവര്‍ ഉറപ്പുവരുത്തി, ആണ്‍കുട്ടിയാണ്. അവരുടെ തര്‍ക്കം അവസാനിക്കുമ്പോള്‍ ഞാന്‍ കരയുകയായിരുന്നു, നാണക്കേട്കൊണ്ട്. അരങ്ങിലെ ജീവിതം തുടങ്ങുന്നത് ആ കരച്ചിലില്‍ നിന്നാണ്. സന്തോഷത്തിന്റെ, ആഘോഷത്തിന്റെ കൂടെയുള്ള ഒരു കരച്ചില്‍. അതിപ്പോഴും എന്നെ പിന്തുടരുന്നുണ്ട്. രണ്ടാമത് ഞാനഭിനയിക്കുന്ന നാടകം ‘ഭിഭീക്ഷിക’യാണ്. അതില്‍ കരുവാനായിട്ടാണ് അഭിനയിക്കുന്നത്. എനിക്ക് ആദ്യമായി മികച്ച നടനുള്ള സമ്മാനം ലഭിക്കുന്നത് അന്നാണ്. നാടകത്തില്‍ അഭിനയിക്കാനുള്ള മോഹം കൊണ്ട് ഉയരം കുറക്കുവാനുള്ള വിദ്യകള്‍ തേടി നടന്ന ആ ബാല്യത്തിലെ നാടകപ്രേമം ഇന്ന് കുറച്ച് കൂടിയിട്ടുണ്ടെന്നല്ലാതെ ഒട്ടും കുറഞ്ഞ ിട്ടില്ല.

ഹോള്‍സെയിലായി സ്വര്‍ണം കൊണ്ടുകൊടുക്കുമ്പോള്‍ കടകളില്‍ നിന്ന് മോശമല്ലാത്ത പണം ലഭിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് കല്‍പറ്റിയില്‍ നമ്മള്‍ ഒരു ജിമിക്കി, അല്ലെങ്കില്‍ കുട്ടഞാത്തി കൊടുക്കുമ്പോള്‍ അവിടെ പണിക്കൂലി അറുപത് രൂപയാണ് . തൃശൂരില്‍ പതിനഞ്ച് രൂപയേ കിട്ടുകയുള്ളു. പത്ത് ജോഡി ജിമുക്കി ഇവിടെ പണിത് അവിടെ കൊടുത്താല്‍ പണമായില്ലെ. ഇത്തരം യാത്രകളില്‍ നാടകവുമായി ബന്ധപ്പെടാമെന്ന ഗുണവുമുണ്ട്. തളിപ്പറമ്പിലും ഇരിട്ടിയിലും ശ്രീകണ്ഠാപുരത്തുമൊക്കെ സ്വര്‍ണവും കൊടുത്ത് വരുമ്പോള്‍ കണ്ണൂര്‍ സംഘചേതനയുമായി ഒരു ബന്ധം വെക്കാം. കരിവെള്ളൂര്‍ മുരളിയേട്ടന്‍ എന്നോട് സംഘചേതനയില്‍ ഗാന്ധിയായി അഭിനയിക്കാന്‍ പറയുന്നുണ്ട്. സ്വാതന്ത്യ്രത്തിന്റെ മുറിവുകള്‍ എന്ന നാടകത്തില്‍. പക്ഷെ, എനിക്ക് സാധിച്ചില്ല.

• ഏഴാം ക്ളാസില്‍ വെച്ച് സ്കൂള്‍പഠനം മുറിഞ്ഞുപോവുന്നുണ്ടല്ലോ? പന്ത്രണ്ടാം വയസ്സുകാരന്‍ ജീവിതത്തെ നേരിടാനാണ് സ്കൂളിന്റെ പടിയിറങ്ങുന്നത്. അക്ഷരങ്ങളെ ആ സമയത്ത് എങ്ങിനെയാണ് സ്വന്തമാക്കിയത്?

രാജപ്രോട്രീസ് എന്ന കമ്പനിയിലാണ് ഞാന്‍ ജോലിക്ക് പോയത്. കമ്പനിയില്‍ പോകുമ്പോഴും വരുമ്പോഴും ഞാന്‍ പുസ്തകവും കൊണ്ട് പോയിരുന്നു. പാഠ പുസ്തകങ്ങളല്ല, ജീവചരിത്രങ്ങളും, നോവലുകളും, സഞ്ചാര സാഹിത്യങ്ങളും മറ്റും. കരുവന്നൂര്‍ എന്ന പ്രദേശത്താണ് ഞാന്‍ ജോലിചെയ്യുന്ന കമ്പനി. വല്ലച്ചിറയില്‍ നിന്ന് ആറ് കിലോമീറ്റര്‍ ദൂരമുണ്ട്. നടന്നാണ് ജോലിക്ക് പോവുന്നതും തിരികെ വരുന്നതും. രാവിലെ ഏഴ് മണിക്ക് അവിടെയെത്തണം. കപ്പും സോസറുമുണ്ടാക്കലാണ് ജോലി. രണ്ട് രൂപ അമ്പത് പൈസ ദിവസക്കൂലി. ആഴ്ചയിലൊന്നിച്ചാണ് കൂലി തരിക. ശനിയാഴ്ച കൂലി കിട്ടുമ്പോള്‍ വീട്ടിലേക്ക് ബസില്‍ വരും. ഉച്ചക്ക് ഒരു മണിമുതല്‍ രണ്ട് മണി വരെ പണിയില്ല. വേണമെന്നുള്ളവര്‍ക്ക് പണിയെടുക്കാം അമ്പത് പൈസ അധികം കിട്ടും. ഞാന്‍ ആ സമയത്ത് ജോലി ചെയ്യും. എന്നിട്ട് വൈകുന്നേരം ഒരു മണിക്കൂര്‍ നേരത്തെ കമ്പനിയില്‍ നിന്ന് ഇറങ്ങും നേരെ വായനശാലയിലേക്ക് പോകും. വല്ലച്ചിറ ഗ്രാമീണ വായനശാല. അവിടെ ഒരു ചെറിയ ഗ്രന്ഥാലയവുമുണ്ട്. അവിടെ നിന്ന് പുസ്തകമെടുക്കും. മറ്റ് കുട്ടികള്‍ പുസ്തകങ്ങളുമായി സ്കൂളിലേക്ക് പൂമ്പാറ്റകളെ പോലെ പോകുന്നത് കാണുമ്പോള്‍ എനിക്ക് സങ്കടമൊന്നും വന്നില്ല. ജോലിക്ക് പോകുമ്പോഴും വരുമ്പോഴും എന്റെ കൈയ്യിലും പുസ്തകമുണ്ടാവും. ജീവചരിത്രങ്ങളായിരുന്നു വായിക്കാനേറെയിഷ്ടം. ദസ്തയോവിസ്കിയെയും വാന്‍ഗോഗിനെയും പലയാവര്‍ത്തി ഞാന്‍ വായിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവര്‍ എനിക്ക് പകര്‍ന്ന തന്ന അറിവും ശക്തിയും ചില്ലറയല്ല. ഇന്നും മനസ്സില്‍ എന്തെങ്കിലും സങ്കടം വന്ന് നിറയുമ്പോള്‍ എന്റെ കൈകള്‍ ഈ പുസ്തകങ്ങളെ തിരയാറുണ്ട്. വായനയിലൂടെ എന്നെപോലുള്ളവരുടെ മുന്നിലും വിശാലമായ ലോകത്തിലെ വൈവിധ്യമാര്‍ന്ന രസങ്ങളുടെ വാതായനങ്ങള്‍ തുറന്ന് കിടപ്പുണ്ടെന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലായി. പുസ്തകങ്ങളോട് അന്നും ഇന്നും അടക്കാനാവാത്ത ഒരഭിനിവേശമാണ്. ദിനപത്രങ്ങളും ആനുകാലികങ്ങളും പല ശ്രേണിയിലുള്ള പുസ്തകങ്ങളും എന്നിലെ മനുഷ്യനിലെ വിജ്ഞാനദാഹത്തെ ഒരുപരിധിവരെ ശമിപ്പിച്ചു.

മള്‍ബറി പബ്ളിക്കേഷന്‍സ് എന്ന ഒരു പ്രസിദ്ധീകരണ ശാല ഉണ്ടായിരുന്നു കോഴിക്കോട്. ഒരു കാലത്ത് മള്‍ബറിയിലെ ഷെല്‍വിയാണ് പുസ്തക പ്രസാധനത്തിലെ സര്‍ഗാത്മകത വിളിച്ച് പറഞ്ഞത്. അക്കാലത്ത് മള്‍ബറി ‘തിയോക്കെഴുതിയ കത്തുകള്‍’ പുറത്തിറക്കി. വാങ്ങാന്‍ കൈയ്യില്‍ പൈസയൊന്നുമില്ല. അന്ന് വാച്ചൊക്കെ പണയമായി എടുക്കും. ഇന്ന് ആ സാധ്യതയില്ലാതായി. എന്റെ വാച്ച് പണയപ്പാട് വെച്ചാണ് ഞാന്‍ ‘തിയോക്കെഴുതിയ കത്തുകള്‍’ സ്വന്തമാക്കുന്നത്. പിന്നീടെനിക്ക് മനസ്സിലാവുന്നുണ്ട്, എന്റെ പഠനം നിന്നുപോകുന്നത് എന്റെ കുറവ് കൊണ്ടല്ല, എന്റെ സമൂഹത്തിന്റെ പരിമിതികള്‍ കൊണ്ടാണെന്ന്. ആ പരിമിതികളെ മറികടക്കാനുള്ള ചെറിയ പരിശ്രമങ്ങളിലേര്‍പ്പെടാന്‍ എനിക്ക് കരുത്ത് പകരുന്നത് വായനയിലൂടെ നേടിയ അക്ഷരത്തിന്റെ വെളിച്ചം തന്നെയാണ്.

• രാജപ്രോട്രീസിലെ ജോലിയില്‍ നിന്ന് സ്വര്‍ണ്ണപണിക്കാരനായി മാറിയത് എപ്പോഴാണ്? വീട്ടിലെ അവസ്ഥക്ക് ജോലി മാറ്റം കൊണ്ട് എന്തെങ്കിലും മേന്‍മ ഉണ്ടാവുന്നുണ്ടോ?

ഞാന്‍ ജോലിക്ക് പോയി ഒരു വര്‍ഷം കഴിഞ്ഞപ്പോള്‍ കമ്പനിയില്‍ സമരം തുടങ്ങി. അവിടെ എപ്പഴാണ സമരം തീരുക എന്ന് പറയാന്‍ പറ്റാത്ത സ്ഥിതിയാണ്. എന്റെ വരുമാനം ഇല്ലാതായാല്‍ വീട്ടില്‍ ബുദ്ധിമുട്ടാവും. അപ്പോള്‍ സ്വര്‍ണ്ണപ്പണി സജീവമാവുന്ന സമയമാണ്. നമ്മുടെ നാട്ടിലും ജാതിക്കും മതത്തിനുമൊക്കെ അതീതമായി എല്ലാവരും സ്വര്‍ണ്ണപ്പണി ചെയ്യാറുണ്ട്. ഞാനും അങ്ങോട്ട് തിരിഞ്ഞു. അന്ന് സ്വര്‍ണ്ണപ്പണി പടിക്കുന്നത് അവരുടെ വീട്ടില്‍ തന്നെ താമസിച്ചുകൊണ്ടാണ്. ചുരുക്കി പറഞ്ഞാല്‍ ആ വീട്ടിലെ പുറം ജോലികളെല്ലാം നമ്മളെക്കൊണ്ട് ചെയ്യിക്കും. ഒരു തരത്തില്‍ ഗുരുകുലവാസം തന്നെ. എന്റെ നാട്ടില്‍ തന്നെയുള്ള രാമകൃഷ്ണേട്ടന്റെ വീട്ടിലാണ് ഞാന്‍ സ്വര്‍ണ്ണപ്പണി പഠിക്കാനായി കൂടിയത്. രാത്രി വീട്ടില്‍ പോകാന്‍ പറ്റില്ല. ചില രാത്രിയില്‍ വീട്ടില്‍ നിന്നും ചാടി സിനിമ കാണാന്‍ പോകും. ചേര്‍പ്പിലുള്ള ആണ്ടവര്‍, ഡേവിസ് തുടങ്ങിയ തിയറ്ററുക