വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് 13.3 കോടി പേരെ പുറത്താക്കി എസ്‌ഐആർ; നിയമത്തിന് മുകളിൽ സോഫ്റ്റ്‌വെയറോ?

വോട്ടർപട്ടികയിലെ പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിലും തിരിച്ചുചേർക്കുന്നതിലും ഇലക്ട്രോണിക് സംവിധാനമായ ഇസിഐനെറ്റ് (ECINet) നിർണായക അധികാരം കൈയാളുന്നുവെന്ന വിമർശനം ശക്തമാകുന്നു. നിയമം അനുവദിക്കുന്ന നടപടികൾ പോലും സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പിന്തുണയ്ക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ജനാധിപത്യത്തിൽ നിയമത്തിന് മുകളിൽ സാങ്കേതികവിദ്യ വരുമെന്ന ആശങ്കയാണ് ഉയരുന്നത്.

പ്രത്യേക തീവ്ര വോട്ടർപട്ടിക പരിഷ്‌കരണമായ എസ്‌ഐആറിന്റെ ഭാഗമായി 13.3 കോടി പേരുകൾ കരട് വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്തതായുള്ള കണക്കുകൾ പുറത്തുവന്നതോടെയാണ് വിവാദം ശക്തമായത്. അർഹരായ വോട്ടർമാരെപ്പോലും പട്ടികയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് നടപടികളെന്ന വിമർശനവും ഉയരുന്നു.

സെപ്റ്റംബർ 30ന് ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ ഗോവ ബെഞ്ച് നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങൾ ഈ ആശങ്കയുടെ ഗൗരവം വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. ഗോവയിലെ ശൃംഗേരി കേസുമായി ബന്ധമില്ലാത്ത മറ്റൊരു കേസായിരുന്നെങ്കിലും, വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നതും തിരികെ ചേർക്കുന്നതും സംബന്ധിച്ച സാങ്കേതിക പ്രശ്നങ്ങളിലേക്കാണ് കോടതി വിരൽചൂണ്ടിയത്. ജസ്റ്റിസുമാരായ വാൽമീകി മെനേസസ്, അമിത് ജാംസന്ദേക്കർ എന്നിവരടങ്ങിയ ബെഞ്ച്, ഒരാളെ വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് കേൾക്കണമെന്ന നിയമപരമായ തത്വം ഓർമിപ്പിച്ചു.

വിലാസം മാറ്റിയവർക്ക് പുതിയ വോട്ടറായി അപേക്ഷിക്കേണ്ട സാഹചര്യം

ഗോവയിലെ സാൽഗോങ്കർ കുടുംബത്തിലെ ആറുപേർ ഒരേ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിനുള്ളിൽ താമസസ്ഥലം മാറിയതോടെയാണ് പ്രശ്നം ഉടലെടുത്തത്. ബൂത്ത് ലെവൽ ഓഫീസറുടെ നിർദേശപ്രകാരം വിലാസമാറ്റത്തിനുള്ള നിയമപരമായ ഫോം എട്ട് (Form 8) ഇവർ സമർപ്പിച്ചു. എന്നാൽ എസ്‌ഐആർ നടപടികൾക്കിടെ ഇസിഐനെറ്റ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഈ ഫോം സ്വീകരിച്ചില്ല. ഇതോടെ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ പേരുകൾ വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു.

പേരുകൾ തിരിച്ചുചേർക്കാൻ ഫോം ആറ് (Form 6) സമർപ്പിക്കണമെന്നായിരുന്നു തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ നിർദേശം. ആദ്യമായി വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേര് ചേർക്കുന്നവർക്കുള്ളതാണ് ഈ ഫോം. അതിനാൽ, വർഷങ്ങളായി വോട്ട് ചെയ്യുന്ന ഒരാൾക്ക് പോലും താൻ ആദ്യമായി വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേര് ചേർക്കുകയാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടാകുന്നു. ഈ നടപടി അംഗീകരിക്കാതെ പാരേഷ് സാൽഗോങ്കർ കോടതിയെ സമീപിച്ചു.

13.3 കോടി പേരുകൾ പുറത്ത്; ഭൂരിഭാഗവും ‘മറ്റു കാരണങ്ങളിൽ’

സെപ്റ്റംബർ 30ന് പുറത്തുവന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം എസ്‌ഐആറിന്റെ ഭാഗമായി 13.3 കോടി പേരുകളാണ് കരട് വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കിയത്.

ഇതിൽ 21 ശതമാനം പേരുകൾ, അതായത് ഏകദേശം 2.8 കോടി, മരിച്ചവരുടേതാണെന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. 7.5 ശതമാനം, ഏകദേശം 1.01 കോടി, ഒന്നിലധികം സ്ഥലങ്ങളിൽ പേര് ചേർത്തവരുടേതാണ്. ശേഷിക്കുന്ന 71.5 ശതമാനം, ഏകദേശം 9.5 കോടി പേരുകൾ, ‘സ്ഥലത്തില്ല’, ‘സ്ഥിരമായി താമസം മാറി’, ‘മറ്റ് കാരണങ്ങൾ’ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിലാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.

താമസസ്ഥലം മാറുന്ന തൊഴിലാളികൾ, വാടകവീടുകളിൽ കഴിയുന്നവർ, സ്ഥിരമായ വിലാസമില്ലാത്തവർ തുടങ്ങിയവരെ ഈ വിഭാഗീകരണം അനുപാതവിരുദ്ധമായി ബാധിക്കാമെന്നാണ് വിമർശനം. രാജ്യത്തെ നിരക്ഷരതയും കുടിയേറ്റവും കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ, രേഖകളിലെ പൊരുത്തക്കേടുകളുടെ പേരിൽ വോട്ടവകാശം നഷ്ടപ്പെടാനുള്ള സാധ്യത ദരിദ്രർക്കാണ് കൂടുതലെന്നും വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

നിയമം പറയുന്നതും സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അനുവദിക്കുന്നതും തമ്മിൽ വൈരുധ്യം

വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേര് ചേർക്കുന്നതിനും വിലാസം മാറ്റുന്നതിനും 1960ലെ രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫ് ഇലക്ടേഴ്സ് ചട്ടങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത ഫോമുകളാണ് നിർദേശിച്ചിട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ എസ്‌ഐആറിന് ശേഷമുള്ള പട്ടികയിൽ പുതിയ പേരുകൾ ചേർക്കാൻ ഫോം ആറ് മാത്രമേ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അനുവദിക്കുന്നുള്ളൂവെന്നതാണ് പ്രധാന വിമർശനം.

വിലാസം മാറിയതോ ബൂത്ത് ലെവൽ ഓഫീസർക്ക് കണ്ടെത്താനാകാത്തതോ ആയതിനാൽ പേര് നഷ്ടപ്പെട്ടവർക്ക് പഴയ വോട്ടർ എന്ന നിലയിൽ തന്നെ പേര് പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള സംവിധാനം ഇല്ലെങ്കിൽ, നിയമപരമായ അവകാശം വീണ്ടെടുക്കാൻ തെറ്റായ പ്രഖ്യാപനം നടത്തേണ്ടിവരും. സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന്റെ രൂപകൽപ്പന തന്നെ ഈ പ്രശ്നത്തിന് കാരണമാകുന്നുവെന്നാണ് വിമർശനം.

ഗോവയിൽ സുപ്രീംകോടതി ഉത്തരവിനെത്തുടർന്ന് പരിശോധന നടത്തിയപ്പോൾ, പട്ടികയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ട 97 പേർക്ക് വോട്ടർപട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടാൻ അർഹതയുണ്ടെന്ന് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസർമാർ കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇവരെ തിരിച്ചുചേർക്കാനുള്ള സാങ്കേതിക സംവിധാനം ഇസിഐനെറ്റിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ലെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. ഈ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാനായി ഗോവ ചീഫ് ഇലക്ടറൽ ഓഫീസിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് എട്ട് തവണ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനെ സമീപിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.

ഒടുവിൽ, ബന്ധപ്പെട്ടവരിൽനിന്ന് ഫോം ആറ് ശേഖരിക്കാൻ ബൂത്ത് ലെവൽ ഓഫീസർമാരെ വീടുകളിലേക്ക് അയയ്ക്കുകയായിരുന്നു. 97 പേരിൽ 81 പേർ ഇതിനകം ഫോം ആറ് സമർപ്പിച്ചതായും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു. നിയമപ്രകാരം വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേരുചേർക്കാനുള്ള അധികാരം തെരഞ്ഞെടുപ്പ് രജിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസർമാർക്കാണെങ്കിലും, അവരുടെ തീരുമാനങ്ങൾ നടപ്പാക്കാൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന് കഴിയാത്ത സാഹചര്യമാണിവിടെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്.

തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനുള്ളിൽനിന്നും എതിർപ്പ്

ഇസിഐനെറ്റിന്റെ പ്രവർത്തനരീതിയെക്കുറിച്ച് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനുള്ളിൽനിന്നും എതിർപ്പുകൾ ഉയർന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ദി ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷണർമാരായ സുഖ്ബീർ സിങ് സന്ധുവും വിവേക് ജോഷിയും പത്ത് മാസത്തിനിടെ കുറഞ്ഞത് 14 തവണ രേഖാമൂലം എതിർപ്പുകൾ അറിയിച്ചിരുന്നു.

ഫോം ആറും ഫോം എട്ടും നിയമപ്രകാരം നിശ്ചയിച്ചിട്ടുള്ളവയാണെന്നും 1960ലെ ചട്ടങ്ങളിൽ ഭേദഗതി വരുത്താതെ അവയിൽ മാറ്റം വരുത്താനാകില്ലെന്നുമായിരുന്നു അവരുടെ നിലപാട്. മാറ്റം വരുത്തിയ ഫോം ആറ് അനധികൃതമാണെന്ന് സന്ധു ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയതായും റിപ്പോർട്ടിൽ പറയുന്നു.

വോട്ടർപട്ടികയുടെ നിയന്ത്രണം കേന്ദ്രതലത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും സംസ്ഥാനതല ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ഡാറ്റാബേസിൽ ലഭിക്കുന്ന പ്രവേശനാവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഇരുവരും ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ട്. കമ്മീഷന്റെ ഐടി വിഭാഗത്തിലെ മേൽനോട്ട സംവിധാനങ്ങളിൽ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ക്യാബിനറ്റ് സെക്രട്ടറിക്ക് കത്തയച്ചതായും വിവരമുണ്ട്.

വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്തതിന്റെ കണക്കുകൾ പുറത്തുവന്നതിന് പിന്നാലെ, ഇസിഐനെറ്റ് തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും പാലിക്കുന്നുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജിയിലെ വിദഗ്ധനെ ഉൾപ്പെടുത്തി സമിതി രൂപീകരിക്കുമെന്ന് സെപ്റ്റംബർ 26ന് കമ്മീഷൻ അറിയിച്ചിരുന്നു.

സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് മുകളിൽ നിയമമുണ്ടാകണം

വോട്ടർപട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നതും അന്തിമമാക്കുന്നതും നിയമപ്രകാരം നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഉത്തരവാദിത്വമാണ്. എന്നാൽ ഇസിഐനെറ്റിലെ ‘റോൾ അധിഷ്ഠിത പ്രവേശന’ സംവിധാനത്തിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അനുവദിക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ മാത്രമേ ചെയ്യാൻ കഴിയൂവെന്ന വിമർശനമുണ്ട്.

അൽഗോരിതം കണ്ടെത്തുന്ന പൊരുത്തക്കേടുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് എളുപ്പമാകുമ്പോൾ, തെറ്റായി ഒഴിവാക്കിയ പേരുകൾ തിരിച്ചുചേർക്കാനുള്ള നടപടികൾ പരിമിതപ്പെടുന്നു. ഇതോടെ നിയമപരമായ അധികാരമുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ തീരുമാനങ്ങൾ പോലും സാങ്കേതിക സംവിധാനത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാകുന്നുവെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാകുന്നു.

സോഫ്റ്റ്‌വെയറിലെ പിഴവുകൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി നിയമപരമായ ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽനിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാകില്ലെന്നാണ് വിമർശകരുടെ നിലപാട്. നിയമം അനുവദിക്കുന്ന എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളും പരിശോധിച്ച ശേഷമേ ഇത്തരമൊരു സംവിധാനം പ്രവർത്തനക്ഷമമാക്കാവൂ. സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന്റെ സോഴ്‌സ് കോഡ്, രൂപകൽപ്പനാ രേഖകൾ, പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്തതിന്റെ രേഖകൾ എന്നിവ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാക്കണമെന്നും സ്വതന്ത്ര ഓഡിറ്റ് നടത്തണമെന്നും ആവശ്യങ്ങൾ ഉയരുന്നുണ്ട്.

ജനാധിപത്യത്തിന് മുന്നിലുള്ള നിർണായക ചോദ്യം

വോട്ടർപട്ടികയിൽനിന്ന് പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യാനുള്ള സംവിധാനം എങ്ങനെ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തു, നിയമം അനുവദിക്കുന്ന എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങളും പരിശോധിച്ചിരുന്നോ, ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പ്രവേശനാവകാശങ്ങൾ ആർക്കാണ് നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നത് തുടങ്ങിയ ചോദ്യങ്ങൾക്കാണ് ഇനി മറുപടി വേണ്ടത്.

പേരുകൾ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടവർക്ക് തെറ്റായ പ്രഖ്യാപനം നടത്താതെ തന്നെ അവകാശം വീണ്ടെടുക്കാൻ നിയമപരമായ സംവിധാനം വേണം. ഒഴിവാക്കിയ ഓരോ പേരിന്റെയും കാരണങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുക, ഇസിഐനെറ്റിന്റെ കോഡും പ്രവേശന രേഖകളും സ്വതന്ത്രമായി പരിശോധിക്കുക, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന്റെ തീരുമാനങ്ങൾ സുതാര്യവും കൂട്ടായതുമായ രീതിയിൽ കൈക്കൊള്ളുക തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളും ഉയരുന്നു.

അമേരിക്കയിലെ ഫ്ലോറിഡയിൽ 2000ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കുറ്റവാളികളെന്ന് സംശയിക്കപ്പെട്ടവരുടെ പട്ടികയിലെ പിഴവുകൾ അർഹരായ വോട്ടർമാരെയും ബാധിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ആധാർ അധിഷ്ഠിത തിരിച്ചറിയൽ പരാജയങ്ങൾ റേഷൻ ലഭിക്കാതിരിക്കാൻ കാരണമായ സംഭവങ്ങളും സാങ്കേതിക സംവിധാനങ്ങളെ അന്ധമായി ആശ്രയിക്കുന്നതിന്റെ അപകടങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടാൻ ഉദാഹരണമായി ഉയർത്തപ്പെടുന്നു.

വോട്ടെടുപ്പിനുള്ള ഇലക്ട്രോണിക് വോട്ടിങ് മെഷീനുകളുടെ വിശ്വാസ്യത മാത്രമല്ല, ആർക്കാണ് വോട്ട് ചെയ്യാനുള്ള അവകാശമെന്ന് നിർണയിക്കുന്ന ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനത്തിന്റെ വിശ്വാസ്യതയും ജനാധിപത്യത്തിൽ നിർണായകമാണ്. നിയമത്തെ സാങ്കേതികവിദ്യ പിന്തുണയ്ക്കണം; സാങ്കേതികവിദ്യ നിയമത്തിന് പകരമാകരുത് എന്നതാണ് എസ്‌ഐആറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ വിവാദം ഉയർത്തുന്ന അടിസ്ഥാന ചോദ്യം.