രാമായണം തന്ന തിരിച്ചറിവുകള്‍

ജി സുധാകരന്‍

രാമായണം എന്നിലേക്ക് നിറഞ്ഞ വഴികളന്വേഷിക്കുമ്പോള്‍ ചെന്നെത്തുന്നത് എന്റെ ഗ്രാമത്തിലേക്കാണ്. അച്ഛന്റെ ഈണത്തിലുള്ള രാമായണ പാരായണം കുഞ്ഞിലേ തന്നെ എന്നെ ആകര്‍ഷിച്ചിരുന്നു. അച്ഛന്‍ ഭാഷ നന്നായി കൈകാര്യം ചെയ്യും. അദ്ദേഹത്തിന് ഏഴാംക്ളാസ് വിദ്യാഭ്യാസമുണ്ടണ്‍്. ഏഴാംക്ളാസ് പൂര്‍ത്തിയാക്കിയില്ല. അക്കാലത്ത് പ്രൈമറി അധ്യാപകനാവാന്‍ ഏഴാംക്ളാസ് വിദ്യാഭ്യാസം മതി. അച്ഛന്റെ രാമായണംവായന നാട്ടില്‍ വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. രാമായണത്തില്‍ വായിക്കാന്‍ ഏറ്റവും പ്രയാസമുള്ള ഭാഗം സുന്ദരകാണ്ഡമാണ്. രണ്ടണ്‍ക്ഷരം കൊണ്ടണ്‍ുള്ള മാലപോലെയാണ് അതിലെ വാക്കുകള്‍. അച്ഛന്‍ അത് വളരെ ലളിതമായി വായിക്കുമായിരുന്നു. മറ്റ് വീടുകളില്‍ നിന്നൊക്കെ രാമായണം വായിക്കാനായി അച്ഛനെ ക്ഷണിക്കും ഉത്സവനാളുകളിലും മറ്റും. അച്ഛന്‍ അവിടങ്ങളിലൊക്കെ പോകും. രാമായണം വായിക്കും. പൈസയൊന്നും വാങ്ങിക്കില്ല. ഭക്ഷണം കഴിക്കും. അതൊരംഗീകാരമായിരുന്നു. അച്ഛന് അത് ഇഷ്ടവുമായിരുന്നു.

ഭാരതത്തിലെ ഫ്യൂഡല്‍ സവര്‍ണ സംസ്കാരത്തില്‍ സ്ത്രീകള്‍ രക്തസാക്ഷികളാക്കപ്പെടുന്നതിന്റെ ആദിമരൂപമായി സീതയെകാണാം. സീത ആ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഒരു രക്തസാക്ഷിയാണ്. അതേ സമയം സീസറിന്റെ ഭാര്യ സംശയങ്ങള്‍ക്ക് അതീതയായിരിക്കണം എന്നതും ഇവിടെ പങ്കുവെക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. സീത തെറ്റ്കാരിയല്ല എന്ന് രാമന് അറിവുണ്ടായിരിക്കും. എന്നാല്‍, ജനങ്ങള്‍ പറയുന്നത് മറിച്ചാണ്. ജനഹിതത്തിനാണ് ഏറ്റവുമധികം വില കല്‍പ്പിക്കുന്നത് അല്ലെങ്കില്‍ കല്‍പ്പിക്കേണ്ടത് എന്ന് രാമായണം പറയുന്നു. അത് സ്ത്രീകളുടെ കാര്യത്തില്‍ മാത്രം മതിയോ എന്ന ചോദ്യവും വേണമെങ്കില്‍ ഈ അവസരത്തില്‍ ഉയര്‍ത്താവുന്നതാണ്.

ഞാനും ചെറുപ്പത്തിലേ രാമായണം കേള്‍ക്കുന്നുണ്ട്. അക്ഷരം കൂട്ടിവായിക്കാന്‍ പാകമായപ്പോള്‍ മുതല്‍ വായിക്കാനും തുടങ്ങി. അതൊരു നിഷ്ഠയായിരുന്നു. സന്ധ്യാ നേരത്ത് രാമനാപം ജപിച്ച് കഴിഞ്ഞാല്‍ രാമായണം വായിക്കുക. ഹൈസ്കൂള്‍ കാലം വരെ അത് തുടര്‍ന്നു എന്നാണോര്‍മ. നല്ല ഈണത്തില്‍, എത്ര ഉച്ചത്തിലാവാമോ അത്രയുമുറക്കെ ഞാന്‍ രാമായണം വായിച്ചു. ഗ്രാമം നിശബ്ദമായി ഉച്ചത്തിലുള്ള എന്റെ രാമായണപാരായണത്തെ കേള്‍ക്കും. എനിക്കസുഖമുള്ള ദിവസങ്ങളിലും ഞാന്‍ വീട്ടിലില്ലാത്ത ദിവസങ്ങളിലും അന്വേഷണമുണ്ടാവും ‘സുധാകരനെന്ത് പറ്റി? ഇന്നലെ രാമായണം കേട്ടില്ല...’ അന്വേഷണങ്ങള്‍ക്ക് ജാതിയുടേയും മതത്തിന്റേയും വ്യത്യാസങ്ങളില്ലായിരുന്നു. എന്റെ ഗ്രാമവും നന്‍മകളാല്‍ സമൃദ്ധമായിരുന്നു.

അക്കാലത്ത് ഞാനും നാട്ടിലെ മറ്റ് കുട്ടികളോടൊപ്പം അമ്പലത്തില്‍ പോകും. കുടുംബക്ഷേത്രത്തിലെ ഉത്സവത്തിനും നാട്ടിലെ മറ്റ് ക്ഷേത്രങ്ങളിലെ ഉത്സവങ്ങള്‍ക്കും ഞങ്ങള്‍ കുട്ടികള്‍ ഓടിയെത്തും. രാത്രി പുലരുന്നതുവരെ കഥകളിയുടെ ഭാവ പൂര്‍ണിമയിലും മേളക്കൊഴുപ്പിലും ലയിച്ചിരിക്കും. പുലര്‍ച്ചകളില്‍ ദുശ്ശാസനന്റെ കുടല്‍ പിളര്‍ക്കുന്ന രൌദ്രഭീമന്റെ അലര്‍ച്ചയ്ക്ക് മുന്നില്‍ പകച്ചിരിക്കും. ഒരു ഗ്രാമം മുഴുവന്‍ ഒരേഭാവത്തില്‍ ശ്വാസമടക്കിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന നിമിഷങ്ങള്‍. എന്റെ നാടിന് ഒരു സ്വഭാവവും ഒരു സ്വരവുമായിരുന്നു. ഞങ്ങളുടെ ഗ്രാമത്തിന്റെ പ്രത്യേകത അവിടെ ജന്‍മിമാരും കുടികിടപ്പുകാരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല എന്നതാണ്. ഇടത്തരം കര്‍ഷകരും കര്‍ഷകതൊഴിലാളികളും കശുവണ്ടി ഫാക്ടറിയില്‍ ജോലി ചെയ്യുന്നവരുമുള്ള നാട്. ജാതി സ്പര്‍ധയൊക്കെ ചെറിയ തോതില്‍ സമൂഹത്തിലുള്ള കാലമാണ് അത്. ഞങ്ങളുടെ വ ീടിന്റെ പരിസരത്ത് പട്ടികജാതിക്കാരും സാധാരണ നായന്‍മാരും ഈഴവ വിഭാഗത്തിലുള്ളവരുമാണ് കൂടുതലായും താമസിച്ചിരുന്നത്. കുറച്ച് മുസ്ളീം കൃസ്ത്യന്‍ ജനവിഭാഗങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ആരും അങ്ങോട്ടുമിങ്ങോട്ടും ജാതീയവും മതപരവുമായ വലിപ്പചെറുപ്പം പ്രദര്‍ശിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. ആ നാടിന്റെ പൊതു സ്വഭാവം അതായിരുന്നു. എന്നിലെ മനുഷ്യനില്‍ നന്‍മ വിരിയുന്നത് ആ അന്തരീക്ഷത്തില്‍ നിന്നാണ്.

രാമായണം എന്നിലേക്ക് പകര്‍ന്നത് ആധ്യാത്മിക ഭാവങ്ങളായിരുന്നില്ല. ആ ഇതിഹാസം പല വിഷയങ്ങളെയും കൈകാര്യം ചെയ്ത രീതിയായിരുന്നു. ശ്രീരാമന്‍ ദൈവാവതാരമാണെന്ന് പറയുമ്പോള്‍ തന്നെ രാമായണത്തില്‍ കാണുന്നത് സാധാരണ മനുഷ്യ ജീവിത പരിസരങ്ങളിലുള്ള സംഭവ വികാസങ്ങളാണ്. അതിനെ അന്നത്തെ എഴുത്ത് രീതിയിലുള്ള അതിഭാവുകത്വത്തിലൂടെ പലപ്പോഴും മറ്റ് തലങ്ങളിലെത്തിക്കാന്‍ പരിശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. രാമായണത്തെ അറിയുന്നത് അധികവും ഒരു മുന്‍വിധിയോടെയാണ്. ആ ഭക്തിപരതയും ദൈവീകതയുമാണ് രാമായണത്തിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ കാമ്പിലേക്ക് ഇറങ്ങിചെല്ലാന്‍ പലപ്പോഴും വിഘാതമായി നില്‍ക്കുന്നത്. ശ്രീരാമന്റെ വനവാസത്തെ നോക്കൂ. അധികാരം ഉപേക്ഷിച്ചാണ് അദ്ദേഹം വനവാസത്തിന് ഇറങ്ങിപുറപ്പെടുന്നത്. അധികാരം ആര്‍ജിക്കുന്ന, അല്ലെങ്കില്‍ അതിനായി പരിശ്രമിക്കുന്ന അന്തരീക്ഷത്തിലാണ്, ലഭിച്ച അധികാരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനെ പറ്റി രാമായണം പറയുന്നത്. അതും ഒരു വാക്കിന്റെ പുറത്താണ് ആ സ്ഥാനത്യാഗത്തിലേക്ക് ശ്രീരാമന്‍ എത്തുന്നത്. അധികാരത്തിന്റെ സുഖലോലുപതയില്‍ നിന്നും രാമന്‍ എത്തുന്നത് ലാളിത്വത്തിന്റെ ഇങ്ങേയറ്റത്തെ കാനന വാസത്തിലേക്കാണ്. അധികാരമുപേക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ജീവിതം. ആ ജിവിതത്തില്‍ നിന്ന് തിരിച്ചുപോവുന്നത് വീണ്ടും അധികാരത്തിലേക്കാണ്. വിജയത്തിന്റെ വൈവിധ്യമായ ഭാവങ്ങളിലൂടെയാണ് ആ അധികാരം കരഗതമാവുന്നതെങ്കിലും സൂക്ഷ്മാര്‍ത്ഥത്തില്‍ രാമന്‍ വ്യക്തിപരമായി വേദനിക്കുവാനേ വഴിയുള്ളു.

സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ വിവിധ ഭാവങ്ങള്‍ ജീവിതപന്ഥാവുകള്‍ രാമായണം നമ്മോട് പങ്ക് വെക്കുന്നുണ്ട്. പുരുഷ കേന്ദ്രിതമായ ഒരു വ്യവസ്ഥിതിയില്‍ എഴുതപ്പെട്ട രാമായണത്തില്‍ ആഴ്ന്നിറങ്ങുമ്പോള്‍ സ്ത്രീ സത്വത്തിന്റെ വികാരങ്ങള്‍ പല തലങ്ങളില്‍ ഒഴുകി പരക്കുന്നത് കാണാം. സീതയോടുള്ള രാമന്റെ സ്നേഹത്തെപറ്റി പറയുന്നതോടൊപ്പം സീതയെ ത്യജിക്കുന്നതിനെപറ്റിയും രാമായണം പറയുന്നു. ഇവിടെ രണ്ട് സമീപനങ്ങളെ പരിചയപ്പെടുത്തുകയാണ്. ജനഹിതത്തിന് നല്‍കുന്ന പ്രാധാന്യവും രാമായണത്തിലൂടെ അറിയാന്‍ സാധിക്കുന്നുണ്ട്. ശ്രീരാമന്‍ സീതയെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ജനഹിതം മാനിച്ച് മാത്രമാണ്. ഒരപവാദത്തില്‍ നിന്നാണ് ഒരു വലിയ തീരുമാനത്തിലേക്ക് എത്തപ്പെടുന്നത്. കളങ്കിതയായ സീത എന്ന് പറയുന്നത്, സ്ത്രീകളോടുള്ള കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ സങ്കുചിതത്വത്തെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. മാതൃകാരാമന്‍, മര്യാദരാമന്‍ സ്ത്രീ വംശത്തോട് ചെയ്ത തെറ്റാണ് അവിടെ വെളിപ്പെടുന്നത്. അങ്ങനെ നിരവധി തെറ്റുകള്‍ക്ക് പാത്രീഭവിക്കുന്ന ഒന്നാണ് സ്ത്രീകളെന്ന് രാമായണം പലപ്പോഴും വിളിച്ച് പറയുന്നു. ഭാരതത്തിലെ ഫ്യൂഡല്‍ സവര്‍ണ സംസ്കാരത്തില്‍ സ്ത്രീകള്‍ രക്തസാക്ഷികളാക്കപ്പെടുന്നതിന്റെ ആദിമരൂപമായി സീതയെകാണാം. സീത ആ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഒരു രക്തസാക്ഷിയാണ്. അതേ സമയം സീസറിന്റെ ഭാര്യ സംശയങ്ങള്‍ക്ക് അതീതയായിരിക്കണം എന്നതും ഇവിടെ പങ്കുവെക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. സീത തെറ്റ്കാരിയല്ല എന്ന് രാമന് അറിവുണ്ടായിരിക്കും. എന്നാല്‍, ജനങ്ങള്‍ പറയുന്നത് മറിച്ചാണ്. ജനഹിതത്തിനാണ് ഏറ്റവുമധികം വില കല്‍പ്പിക്കുന്നത് അല്ലെങ്കില്‍ കല്‍പ്പിക്കേണ്ടത് എന്ന് രാമായണം പറയുന്നു. അത് സ്ത്രീകളുടെ കാര്യത്തില്‍ മാത്രം മതിയോ എന്ന ചോദ്യവും വേണമെങ്കില്‍ ഈ അവസരത്തില്‍ ഉയര്‍ത്താവുന്നതാണ്. ലക്ഷ്മണന്റെ ഭാര്യ ഊര്‍മിള, അവരുടെ വേദനകള്‍. സ്ത്രീയുടെ മറ്റൊരു തലമാണ് ഇവിടെ പങ്ക് വെക്കുന്നത്. ജേഷ്ഠന്റെ ഭാര്യ മാതൃതുല്യയാണ്. അവരെ പരിചരിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി ലക്ഷ്മണന്‍ ജാഗരൂകനായി നില്‍ക്കുന്നു. ഒരു കടമ അതീവ ശ്രദ്ധയോടെ നിറവേറ്റപ്പെടുമ്പോള്‍ മറ്റേ ഭാഗത്ത് ലക്ഷ്മണന്‍ ഒരു തികഞ്ഞ പരാജയമായി മാറുകയാണ്. യൌവന യുക്തയായ സ്വന്തം ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിച്ചാണ് ലക്ഷ്മണന്‍, ശ്രീരാമന്റേയും സീതയുടേയും പിറകെ പോകുന്നത്. ലക്ഷ്മണന്റെ സ്ത്രീകളോടുള്ള കാഴ്ചപ്പാടിലെ കാപട്യവും രാമായണത്തിലൂടെ അറിയാന്‍ സാധിക്കുന്നു.

രാവണന്‍ തീര്‍ച്ചയായും അടിസ്ഥാനവര്‍ഗത്തിന്റെ പ്രതിനിധിയാവും. കാട്ടില്‍ ജീവനം തേടുന്ന രാക്ഷസവര്‍ഗത്തിന്റെ നേതാവാണ് രാവണന്‍. രാവണന്‍ സത്യസന്ധമായാണ് രാമനോടുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലിനെ സമീപിക്കുന്നത്. യുദ്ധത്തില്‍ തോല്‍ക്കുമെന്ന് ഉറപ്പായിട്ടും രാവണന്‍ ഓടിപ്പോവുന്നില്ല. മരണമാണ് മുന്നിലെന്നറിഞ്ഞിട്ടും ധൈര്യസമേതം അടരാടുകയാണ്. അതേസമയം ശ്രീരാമന്‍ രാവണന്റെ വംശത്തില്‍ വിള്ളലുണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. വിഭീഷണനെ ശ്രീരാമന്‍ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. അവിടെ രാമായണത്തിന് രാഷ്ട്രീയമാനങ്ങള്‍ കൈവരുന്നുണ്ട്. ദൈവങ്ങളെന്ന പോലെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കലും ശ്രീരാമനെപോലുള്ള കഥാപാത്രങ്ങള്‍ സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെയാണ് അവിടെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നത്. ബാലിയെ കൊല്ലാന്‍ സുഗ്രീവനെ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ബാലിയുടെ ഭാര്യയെ സുഗ്രീവന്‍ സ്വന്തമാക്കുകയാണ്. അവിടെ ജേഷ്ഠത്തിയമ്മ, കാമിനിയായി മാറുന്നു. മനുഷ്യ ജീവിതത്തിലെ എല്ലാത്തരം കരുനീക്കവും കാപട്യവും ദുഖവും സ്നേഹവും പ്രണയവും കാമവും കൊലയും കൊള്ളയും സമാധാനവും രാമായണത്തിനകത്തുണ്ട്.

മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെ സങ്കീര്‍ണതകള്‍, അവ നേരിടുമ്പോള്‍ അവിചാരിതമായി നേരിടേണ്ടി വരുന്ന മറ്റ് പ്രശ്നങ്ങള്‍ തുടങ്ങിയവയൊക്കെ രാമായണം സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നവരിലേക്ക് പകരുന്നുണ്ട്. വായനക്കാരില്‍ സാഹിത്യപരവും ഭാഷാപരവുമായ ഒരുള്‍ക്കാഴ്ച രാമായണം പകര്‍ന്നു നല്‍കുന്നുണ്ട്. മനുഷ്യ ജീവിതത്തിന്റെ സമഗ്രതയാണ് രാമായണത്തിനകത്തുള്ളത്. ആയിരമായിരം ഉപകഥകള്‍ രാമായണത്തില്‍ നിന്നുണ്ടാക്കാം. കഥകളുടേയും സങ്കല്‍പ്പങ്ങളുടേയും ഭാവനകളുളേയും ഒരു ഖനിയാണ് രാമായണം.

ജീവിതത്തിന്റെ ഓരോ തലങ്ങളിലെത്തിയപ്പോള്‍ മറ്റ് പല പുസ്തകങ്ങളും എന്നെ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. വഴികാട്ടിയായിട്ടുണ്ട്. അപ്പോഴൊക്കെ അവയെ അടുത്തറിയുന്നതിന് രാമായണം എന്നിലുണ്ടാക്കി തന്ന തിരിച്ചറിവുകളുടെ പാഠം സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട് .